Άρθρα

10.12.2011 | Omnipress
Τι είναι και πως αντιμετωπίζεται η υπερευαισθησία της οδοντίνης
Τι είναι και πως αντιμετωπίζεται η υπερευαισθησία της οδοντίνης
Η υπερευαισθησία της οδοντίνης αναγνωρίζεται σαν μία συνήθης παθολογική κατάσταση των δοντιών και συχνά αναφέρεται χαρακτηριστικά σαν «το κοινό κρυολόγημα της Οδοντιατρικής».

Μολονότι υπάρχουν μελέτες σε παγκόσμια κλίμακα που αποκαλύπτουν τον πανδημικό της χαρακτήρα, έχουμε και σημαντικό ποσοστό περιπτώσεων που δεν αναφέρουν ούτε δίνουν την ανάλογη διαγνωστική και θεραπευτική σημασία σ’ αυτό το πρόβλημα. Έχει υπολογιστεί πως ένα ποσοστό μέχρι και 40% των ασθενών, δε συμβουλεύονται γι’ αυτό το πρόβλημά τους κάποιον υπεύθυνο οδοντίατρο και έτσι αυτή η επώδυνη κατάσταση των δοντιών δεν διαγιγνώσκεται πλήρως και σωστά σε όλο της το φάσμα. Σ’ αυτό το άρθρο θα σας παρουσιάσουμε τα βασικά στοιχεία-παραμέτρους της υπερευαισθησίας της οδοντίνης αλλά και τις δυνατότητες-λύσεις που έχουν οι οδοντίατροι για να θεραπεύσουν ή και για να αποτρέψουν αυτή την ιδιαίτερα ενοχλητική κατάσταση. Η παρουσίαση θα γίνει με μορφή ερωτήσεων-απαντήσεων, πιστεύοντας ότι έτσι καλύπτουμε τις πιο συχνές αλλά και ουσιαστικές ερωτήσεις που θα ήθελαν να κάνουν οι ασθενείς στον οδοντίατρό τους γι’ αυτό το θέμα.

Πως θα εξηγούσατε σε γενικές γραμμές το θέμα της υπερευαισθησίας της οδοντίνης στους οδοντιατρικούς ασθενείς;
Από τον ορισμό της αυτή η παθολογική κατάσταση χαρακτηρίζεται από ένα μικρής διάρκειας αλλά οξύ πόνο που προκύπτει από την αποκαλυμμένη οδοντίνη και σε αντίδραση σε διάφορα ερεθίσματα που συνήθως είναι θερμικά, επαφής, χημικά, οσμωτικού τύπου ή παρόμοια και δε μπορούν να αποδοθούν ή να συνδεθούν με οποιασδήποτε άλλης μορφής παθολογική κατάσταση ή άλλο πρόβλημα των δοντιών. Ο όρος «υπερευαισθησία της οδοντίνης» καθιερώθηκε από τους Drs. Dowell & Addy (1983) που ήταν επιστημονικοί συνεργάτες της Οδοντιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου του Μπρίστολ στη Μεγάλη Βρετανία. Μολονότι η ευαισθησία μπορεί να εμφανιστεί σε οποιοδήποτε σημείο του δοντιού, η συνηθέστερη εμφάνισή της συνδέεται με την αποκάλυψη της αυχενικής οδοντίνης και της επιφάνειας της ρίζας του δοντιού.

Πόσο συχνά εμφανίζεται αυτή η κατάσταση;
Πρόκειται για ένα σύνηθες κλινικό εύρημα που εμφανίζει μεγάλη διακύμανση στα ποσοστά εμφάνισής της στους ασθενείς και σίγουρα δεν πρόκειται για μία νέα νόσο δεδομένου ότι αναφέρεται εδώ και περισσότερα από 100 χρόνια στην Οδοντιατρική. Παλαιότεροι ερευνητές περιγράφουν αυτή την κατάσταση στην οδοντιατρική βιβλιογραφία και τη συνδέουν με τη μετακίνηση υγρού στα σωληνάρια της οδοντίνης. Αργότερα, στη Σουηδία, διερευνήθηκε η ανάπτυξη της υπερευαισθησίας της οδοντίνης και επιβεβαιώθηκε αυτή η υδροδυναμική θεωρία ενώ έκτοτε πολλοί άλλοι επιστήμονες έχουν ασχοληθεί με τα προβλήματα που αναφέρονται στα συμπτώματα, στην παθογένεση, στη διαφορική διάγνωση και στη θεραπεία αυτής της παθολογικής κατάστασης.

Σήμερα υπάρχει όλο και μεγαλύτερο ενδιαφέρον γι’ αυτό το θέμα και αυτό μπορεί να αποδοθεί στη βελτίωση της στοματικής υγείας και στην ύπαρξη περισσότερων φυσικών δοντιών μέσα στο στόμα σε όλο και μεγαλύτερες ηλικίες, κάτι που σίγουρα συνδέεται με τη σημαντική μείωση του ποσοστού εμφάνισης της τερηδόνας. Κατά μέσο όρο, η υπερευαισθησία της οδοντίνης εμφανίζεται στο 40% περίπου των ενηλίκων ασθενών. Η ηλιακή κατανομή της βλάβης αντιστοιχεί σε ηλικίες 20-15 ετών με κορυφαία έξαρση μεταξύ 30 και 40 ετών ενώ έχει διαπιστωθεί ότι οι γυναίκες εμφανίζουν υπερευαισθησία σε σημαντικά μεγαλύτερο ποσοστό. Βέβαια το πρόβλημα γίνεται πολύ συχνότερο στα άτομα που κάνουν λεύκανση και το σχετικό ποσοστό μπορεί να φτάσει το 75%. Εν τούτοις, μόνο το 5% αυτών των ασθενών απευθύνονται στον οδοντίατρό τους γι’ αυτό το θέμα και από αυτούς οι μισοί περίπου έχουν την κατάλληλη θεραπευτική αντιμετώπιση.

Ποιά είναι τα τυπικά συμπτώματα και τα αίτια της υπερευαισθησίας της οδοντίνης;
Όπως προαναφέραμε τα τυπικά συμπτώματα είναι ένας μικρής διάρκειας και οξύς πόνος που προκαλείται από ερεθίσματα στην αποκαλυμμένη οδοντίνη. Υπάρχουν δύο παράγοντες συνήθως που οδηγούν στην υπερευαισθησία της οδοντίνης και αυτοί είναι η αποκάλυψη της οδοντίνης και η διάνοιξη των οδοντινικών σωληναρίων. Η οδοντίνη μπορεί να αποκαλυφθεί με την υφίζηση των ούλων, την απώλεια της αδαμαντίνης ή των περιοδοντικών ιστών που προκύπτουν από ένα συνδυασμό φυσικών και χημικών παραγόντων. Για μεγάλο διάστημα η αποκάλυψη της οδοντίνης συνδεόταν με την ανεπαρκή τεχνική στοματικής υγιεινής και ειδικότερα με την ανεπαρκή ή κακή χρήση της οδοντόβουρτσας ενώ σήμερα το πρόβλημα έχει μετατοπιστεί και εστιάζεται στην αποτριπτική δράση της οδοντόκρεμας. Μεμονωμένα αυτός ο παράγοντας μπορεί να είναι ασήμαντος αλλά μπορεί να συμμετέχει στην αιτιολογία του προβλήματος όταν συνδυάζεται με άλλους παράγοντες. Η διάβρωση των δοντιών είναι πιθανόν να δημιουργήσει παρειακές αυχενικές βλάβες γιατί η εξωτερική και εσωτερική δράση των διαφόρων οξέων μπορεί να μεγιστοποιήσουν την αποτριπτική επίδραση της οδοντόκρεμας και να έχουμε διάνοιξη των οδοντινικών σωληναρίων με την απομάκρυνση των ξεσμάτων από τους οδοντικούς ιστούς.

Επίσης τα διάφορα μηχανικά ερεθίσματα μπορεί να προκαλέσουν βλάβες στα δόντια. Λόγω των πιέσεων που ασκούνται στα όρια των ούλων, οι δομικοί κρύσταλλοι του απατίτη στον αυχένα των δοντιών γίνονται πιο ευπρόσβλητοι στις χημικές-διάβρωση και στις μηχανικές δυνάμεις-αποτριβή με συνέπεια να δημιουργούνται διάφορες βλάβες σφηνοειδούς σχήματος στην περιοχή και ιδίως στους κυνόδοντες και τους προγόμφιους. Η φθορά των δοντιών που προκαλείται από τη διάβρωση, την αποτριβή και τα διάφορα άλλα ερεθίσματα είναι μία διαδικασία βραδείας εξέλιξης που αναπτύσσεται αθροιστικά και συνήθως δεν γίνεται εμφανής για αρκετά χρόνια. Με την πάροδο του χρόνου όλα αυτά τα ερεθίσματα μπορεί να οδηγήσουν στο άνοιγμα των οδοντινικών σωληναρίων, που είναι και ο καθοριστικός παράγοντας για την υπερευαισθησία της οδοντίνης.

Τι πρέπει να κάνουν οι γιατροί και ποιές είναι οι καλύτερες εναλλακτικές λύσεις θεραπείας;
Ο οδοντίατρος πρέπει να γνωρίζει όλες τις δυνατότητες που υπάρχουν για τη θεραπεία του προβλήματος αλλά και τις στρατηγικές διαχείρισης και πρόληψης. Η ανταπόκριση της υπερευαισθησίας της οδοντίνης εδώ και πολλά χρόνια βασίζεται κυρίως στη θεραπευτική της αντιμετώπιση. Οι σημερινές γνώσεις μας, δείχνουν ότι με ένα συνδυασμό της σωστής στρατηγικής διαχείρισης αλλά και θεραπείας του προβλήματος, μπορούμε να πετύχουμε τα καλύτερα δυνατά αποτελέσματα. Επιβάλλεται η σωστή διαφορική διάγνωση αλλά και η αναγνώριση και εξάλειψη των αιτιολογικών παραγόντων αλλά και των παραγόντων που προδιαθέτουν στη δημιουργία αυτού του προβλήματος.

Οι δύο εναλλακτικές λύσεις θεραπείας για την υπερευαισθησία της οδοντίνης είναι η απόφραξη των σωληναρίων της οδοντίνης ώστε να μπλοκάρεται ο υδροδυναμικός μηχανισμός αλλά και ο αποκλεισμός της διαβίβασης νευρικών ερεθισμάτων στον πολφό. Οι μέθοδοι αντιμετώπισης καθώς και οι σχετικοί παράγοντες και τα υλικά που χρησιμοποιούνται μπορεί να είναι αναστρέψιμου ή μη τύπου.

Ποιά προληπτικά μέτρα έχουμε στη διάθεσή μας;
Όπως συμβαίνει με οποιαδήποτε άλλη παθολογική κατάσταση, έτσι και η υπερευαισθησία της οδοντίνης μπορεί να αποφευχθεί. Γι’ αυτόν τον σκοπό πρέπει να δοθεί έμφαση σε 3 σημεία, στη στοματική υγιεινή, στη σωστή παρέμβαση στο περιοδόντιο αλλά και στην αποφυγή της επιθετικής λεύκανσης των δοντιών. Νέες παράμετροι που συντελούν στη σωστή αντιμετώπιση του προβλήματος είναι το σωστό χρονοδιάγραμμα βουρτσίσματος των δοντιών μετά την κατανάλωση όξινων, διαβρωτικού τύπου τροφών και ποτών καθώς και η εφαρμογή μιας μη επεμβατικής στρατηγικής που συνίσταται στη χρήση απευαισθητοποιητικής οδοντόκρεμας που περιέχει νιτρικό κάλιο και φθόριο. Βέβαια υπάρχει και η επεμβατική στρατηγική που συνίσταται στην αποκατάσταση των διαβρώσεων με σφραγίσματα και την κάλυψη των αποκαλυμμένων ριζών. Συνιστάται ιδιαίτερα η συνεχής παρακολούθηση και φροντίδα των ασθενών που υποφέρουν από υπερευαισθησία της οδοντίνης προκειμένου να αποφευχθούν πιο σοβαρές συνέπειες για τα δόντια όπως ο ερεθισμός του πολφού.

Σημείωση: Σ’ αυτό το άρθρο βασιστήκαμε ιδιαίτερα στην εμπειρία και τις γνώσεις της Dr. J. Banoczy που είναι ομότιμη καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο Semmelweiss της Βουδαπέστης.

ΠΗΓΗ: ΕΜΕΙΣ ΚΑΙ Ο ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΟΣ

Διαβάστε επίσης

Αποφρακτική άπνοια του ύπνου και ροχαλητό

Το ροχαλητό εμφανίζεται σε πολλά άτομα και είναι απλά μια ενοχλητική και δυσάρεστη κατάσταση. Όμως, σε συνδυασμό με την αποφρακτική άπνοια του ύπνου μπορεί να έχουμε μια

Εγκυμοσύνη και τερηδόνα Η αξία της σωστής πρόληψης

Η εγκυμοσύνη είναι μια κατάσταση που χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή και οι έγκυες γυναίκες πρέπει να έχουν υπόψη τους και να εφαρμόζουν διάφορες λύσεις πρόληψης και αποφυγής διαφόρων παθολογικών καταστάσεων.

Η σωστή διατροφή του παιδιού αποτελεί παράγοντα πρόληψης της παχυσαρκίας και της τερηδόνας

Η σωστή διατροφή του παιδιού από τα πρώτα έτη της ζωής του, συμβάλλει στην διασφάλιση της υγείας και της φυσιολογικής ανάπτυξης του.
Αποτελεί χρέος όλων μας, γονέων, ιατρών και άλλων αρμόδιων φορέων η εξασφάλιση της εφαρμογής των κατάλληλων αρχών ενός υγιεινού και ισορροπημένου διαιτολογίου στα παιδιά μας, και αυτό πρέπει να αρχίζει από την γέννηση.

ΚΑΚΟΣΜΙΑ: Η δυσάρεστη αναπνοή που “κρατάει” σε απόσταση

Στο 85% - 95% των περιπτώσεων η κακοσμία προέρχεται από το στοματικό περιβάλλον και στους πιο σημαντικούς υπεύθυνους παράγοντες περιλαμβάνονται τα μικρόβια που φυσιολογικά υπάρχουν στο στόμα, τα υπολείμματα τροφών

Τα οδοντιατρεία μπορούν να βοηθήσουν τους ανθρώπους να σταματήσουν το κάπνισμα

Οι οδοντίατροι κι οι υγιεινολόγοι μπορούν να βοηθήσουν τους ανθρώπους να σταματήσουν τη χρήση καπνού, όπως βρέθηκε σε μία μελέτη. Αλλά τα ποσοστά επιτυχίας είναι ακόμη χαμηλά.